Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik Taslağı Yayımlandı

Yönetmelik taslağını indirmek için tıklayınız…

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:

 

 

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN ÖNLENMESİ VE ETKİLERİNİN

AZALTILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, İstisnalar, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, tehlikeli maddeler bulunduran kuruluşlarda büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve muhtemel kazaların insanlara ve çevreye olan zararlarının en

aza indirilmesi amacıyla, yüksek seviyede, etkili ve sürekli korumayı sağlamak için alınması gerekli önlemler ile ilgili usul ve esasları belirler.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; beşinci maddede tanımlanan alt ve üst seviyeli kuruluşları kapsar.

(2) Bu Yönetmeliğin; 11, 12, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri sadece üst seviyeli kuruluşlara uygulanır.

İstisnalar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Askeri kuruluş, tesis ve depolara,

b) İyonlaştırıcı radyasyon faaliyetlerine,

c) Ek-1 Bölüm 1 ve Bölüm 2’de belirtilen miktarda ve cinste tehlikeli madde bulundursalar dahi;

1) Tehlikeli maddelerin bu Yönetmelik kapsamındaki kuruluşların sınırlarının dışında karayolu, demiryolu, kıta içi suyolu, deniz veya hava yoluyla taşınmasına ve bu transfer zinciri üzerindeki geçici ara depolama faaliyetleri ile liman, iskele ve demiryolu yükleme boşaltma istasyonlarında yapılan tehlikeli maddenin bir taşıma aracından başka bir taşıma aracına aktarılması sırasındaki yükleme, boşaltma ve nakliye işlemlerine,

2) Depolama faaliyetinin yapılmadığı pompa istasyonları da dâhil olmak üzere, tehlikeli maddelerin kuruluş sınırları dışında bir boru hattıyla taşınmasına,

ç) Madenlerde, taş ocaklarında ve sondaj kuyusu vasıtasıyla minerallerin ve hidrokarbon bazlı doğal maddelerin aranması,  çıkarılması ve işlenmesi faaliyetlerine,

d) Denizde, minerallerin ve hidrokarbon bazlı doğal maddelerin aranması, çıkarılması, depolanması ve işlenmesi ile ilgili faaliyetlere,

e) Deniz tabanı altında; özel depolarda ya da hidrokarbonlar da dâhil olmak üzere minerallerin arandığı ve çıkarıldığı sahalardaki gaz depolanmasına,

f) Yer altında veya yer üstünde atıkların düzenli depolandığı sahalara,

g) Atık geri kazanım ve bertaraf faaliyetlerine,

uygulanmaz.

(2) Ancak bu Yönetmelik;

a) Birinci fıkranın (ç) bendindeki faaliyetlerde kullanılan ve Ek-1’de tanımlanan tehlikeli maddelerin depolanmasına,

b) Birinci fıkranın (ç) bendine bağlı olmaksızın doğal katmanlarda, akiferlerde, tuz yataklarında ve kullanılmayan maden sahalarındaki yer altı gaz depolaması ile bu depolamaya ilişkin yapılan kimyasal ve ısıl işlemlerde kullanılan tehlikeli madde depolarına,

c) Birinci fıkranın (f) ve (g) bentlerine bağlı olmaksızın maden zenginleştirme tesislerindeki tehlikeli maddelerin bulunduğu atık havuz ve barajlarına,

uygulanır.

Dayanak

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelik;

a) 20/06/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 09/08/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu,  29/06/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 29/05/2009 tarihli ve 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine dayanılarak,

b) Avrupa Birliğinin 04/07/2012 tarihli ve 2012/18/EU sayılı Konsey Direktifine paralel olarak,

hazırlanmıştır.

 

Tanımlar

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Acil hizmet birimleri: Büyük endüstriyel kazalarda, kuruluşta ve civarında zararın en aza indirilmesindeki kolluk güçleri, itfaiye, ambulans, sahil güvenlik, sivil savunma ve arama-kurtarma hizmetleri dâhil sağlık ve güvenlik hizmetlerini gerçekleştiren birimleri,

b) Alt seviyeli kuruluş: Ek-1 Bölüm 1 ve Bölüm 2’de verilen tehlikeli madde listelerinde, Sütun 2’deki eşik değerlere eşit veya üzerinde, ancak Sütun 3’teki değerlerin altındaki miktarlarda tehlikeli madde bulunduran veya Ek-1 Not 4’te tanımlanan toplama kuralı dikkate alınarak belirlenen kuruluşu,

c) Büyük endüstriyel kaza: Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir kuruluşun işletilmesi esnasında, kontrolsüz gelişmelerden kaynaklanan ve kuruluş içinde veya dışında insan ve/veya çevre sağlığı için anında veya daha sonra ciddi tehlikeye yol açabilen bir veya birden fazla tehlikeli maddenin sebep olduğu büyük bir yayılım, yangın veya patlama olayını,

ç) Büyük endüstriyel kaza frekansı: Kantitatif risk değerlendirmesi sonucuna göre senaryo edilen büyük kaza riskinin indirilmesi gereken frekans seviyesini,

d) Depolama: Tehlikeli maddenin, kontrol altında tutulması veya stokta bulundurulmasını,

e) Etkilenmesi muhtemel kişiler: İşletmeci tarafından belirlenen etki alanı içerisinde kalan gerçek ve tüzel tüm kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,

f) Geçici ara depolama: Nihai varış noktası belli olan, transfer zincirindeki tehlikeli maddenin, dış ortamla temas etmeyecek şekilde orijinal ambalajı bozulmadan depolama şartlarına uygun olarak en fazla 15 gün süreyle geçici olarak depolanmasını,

g) Heyet: Güvenlik raporu incelemesi neticesinde yapılacak işlemlere karar veren iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftişe yetkili en az üç iş müfettişinden oluşan heyeti,

ğ) İşletmeci: İşletme sahibi veya 20/06/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda belirtilen işveren tanımı kapsamında, bir kuruluşun veya tesisin işletilmesinden sorumlu ve/veya buradaki teknik işletme hakkında karar verici herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi,

h) Kantitatif risk değerlendirmesi: Sayısal tabanlı bilimsel metotlarla yapılan risk değerlendirme metodolojisini,

ı) Karışım: İki veya daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesi ya da çözelti oluşturmasını,

i) Komisyon: Güvenlik raporlarını incelemek üzere, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftişe yetkili en az üç iş müfettişinden oluşan komisyonu,

j) Komşu kuruluş: Bir kuruluşa, büyük endüstriyel kazanın riskini veya sonuçlarını etkileyecek derecede yakın olan başka bir kuruluşu,

k) Kuruluş: Yönetmelik kapsamında bulunan, karayolu, demiryolu veya kıta içi suyolu ile ayrılmış iki veya daha fazla alanın bir bütün olarak değerlendirildiği aynı yerleşkede yer alan ve aynı işletmecinin kontrolü altında bulunan ortak altyapı veya faaliyetler de dâhil olmak üzere, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda belirtilen işyeri tanımı kapsamında, tehlikeli maddelerin bulunduğu bir veya daha fazla tesisin bulunduğu tüm alanı,

l) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma, çevre kirliliği ya da başka zararlı sonuçların meydana gelme ihtimalini,

m) SEA Yönetmeliği: 11/12/2013 tarihli ve 28848 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliği,

n) Tehlike: Kuruluşta var olan ya da dışarıdan gelebilecek; insanı, kuruluşu veya çevreyi etkileyebilecek hasar verme veya zarar potansiyelini,

o) Tehlikeli madde: Ek-1 Bölüm 1 Sütun 1’de listelenen veya Ek-1 Bölüm 2 Sütun 1’de listelenen bir kategori içerisindeki hammadde, ürün, yan ürün, artık ve/veya ara ürün olarak mevcut olan veya endüstriyel bir kimyasal prosesin kontrol kaybı esnasında oluşabilecek bir maddeyi veya karışımı,

ö) Tesis: Tehlikeli maddelerin kullanıldığı, işlendiği, üretildiği veya depolandığı bir kuruluş içerisindeki teknik ünite ve bu ünitenin işleyişi için gerekli olan teçhizat, yapılar, boru tesisatı, iş ekipmanları ile birime hizmet eden demiryolu rampa hatlarını, tersaneleri ve doldurma-boşaltma rıhtımlarını, platformlarını, şamandıra sistemlerini, yüzen veya sabit dalgakıranları, ambarları veya benzer yapıları,

p) Üst seviyeli kuruluş: Ek-1 Bölüm 1 ve Bölüm 2’de verilen tehlikeli madde listelerinde, Sütun 3’teki eşik değerlere eşit veya üzerindeki miktarlarda tehlikeli madde bulunduran veya Ek-1 Not 4’te tanımlanan toplama kuralı dikkate alınarak belirlenen kuruluşu,

ifade eder.

(2) Birinci fıkranın (ö) bendindeki tanımda, aynı alanda bulunan ve sadece depolama faaliyetlerinin yapıldığı depolama tanklarının tümü tek bir tesis olarak değerlendirilir.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Yükümlülükler

 

İşletmecinin genel yükümlülüğü

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde belirtilen tehlikeli maddeleri bulunduran veya bulundurulması muhtemel kuruluşun işletmecisi; Ek-1 Not 4’te tanımlanan toplama kuralını da dikkate alarak kuruluşun seviyesini belirler.

(2) İşletmeci, büyük kazaları önlemek ve büyük bir kazanın meydana gelmesi durumunda, bunların etkilerini çevre ve insanlara en az zarar verecek şekilde sınırlamak için güvenlik yönetim sistemi ile ilgili asgari olarak Ek-3’te ve ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülüklere ilişkin gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlüdür.

(3) İşletmecinin kuruluş dışındaki uzman kişi veya kurumlardan hizmet alması işletmecinin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Bildirimler

MADDE 7 – (1)  Bu Yönetmeliğin altıncı maddesinin birinci fıkrası gereğince uygulanan toplama kuralı sonucunda belirlenen alt veya üst seviyeli kuruluşun işletmecisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemini kullanarak doğru ve eksiksiz bir şekilde beyan usulü ile;

a) Faaliyet halindeki kuruluş için bu maddenin yürürlüğe girmesini müteakiben üç ay içinde bildirimini günceller.

b) Kuruluş faaliyete geçmeden önce bildirimini yapar.

(2) İşletmeci;

a) Beyan edilen tehlikeli maddelerin miktarında kuruluşun seviyesini etkileyecek bir değişiklik olması,

b) Beyan edilen tehlikeli maddelerin niteliğinde veya fiziki şeklinde bir değişiklik olması,

c) Uygulanan proseslerde bir değişiklik olması,

ç) Çevre ve Şehircilik Bakanlığına veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verilen bilgilerde herhangi bir değişiklik olması,

d) Kuruluşun faaliyetine son vermesi, devredilmesi veya yönetmeliğin kapsamı dışına çıkması,

hallerinde yirmi iş günü içerisinde bildirimini günceller.

Kantitatif risk değerlendirmesi

MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki alt ve üst seviyeli kuruluşlarda büyük endüstriyel kaza tehlikelerinin belirlenmesi ve bu tehlikelerden kaynaklanacak risklerin değerlendirilmesi amacıyla kantitatif metotlarla risk değerlendirmesi yapılır.

(2) Kantitatif risk değerlendirmesinde, büyük kazaya yol açabilecek tehlikeler ve aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır:

a) Tehlikeli kimyasalların sınıflandırılması, bu kimyasalların miktarları ve karşılıklı etkileşimleri,

b) Kimyasal maruziyetin insan ve/veya çevre açısından değerlendirilmesi,

c) Patlayıcı ortamlar ve bu ortamların kalıcılığı, patlayıcı ortam sınıflandırması ve bu alanlarda kullanılacak ekipmanların uygunluğu,

ç) Proses içerisindeki tehlikeli ekipmanların belirlenmesi ve gruplandırılması,

d) Proses tehlikeleri ile proses ekipmanlarının ve/veya enstrümanlarının birbirleriyle etkileşimleri,

e) Proses enstrümanlarının ve acil durum kapatma sistemlerinin güvenilirlik değerlendirmesi ve sertifikasyonu,

f) Bakım ve onarım işlerinde güvenilirlik verisi,

g) Güvenilirlik merkezli gerçekleştirilecek bakım ve risk temelli kontrol yöntemleri,

ğ) Büyük kazaya sebep olabilecek tüm faktörlerin ayrıntılı analizi,

h) Geçmişte yaşanan kazalar ve bu kazaların nicel tekrarlanma olasılıkları,

ı) İnsan hataları ve güvenilirlik analizi.

(3) İşletmeci, kantitatif risk değerlendirmesinde kullandığı güvenilirlik verisi ile büyük kaza senaryolarında kullandığı olasılık verilerini, bakım kayıtları, kaza analizleri veya enstrümantasyon güvenlik sertifikasyonu gibi hangi veri bankalarından aldığı konusunda ayrıntılı bilgi verir.

(4) Üst seviyeli kuruluşun işletmecisi, hazırlanan kantitatif risk değerlendirme belgelerini güvenlik raporuyla birlikte dijital ortamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderir.

(5) Bu madde kapsamında yapılan risk değerlendirmesinde, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin, bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Büyük endüstriyel kaza frekansı

MADDE 9 – (1) İşletmeci, büyük kazaya sebep olabilecek tehlikeli ekipmanlar için senaryo edilen her bir büyük endüstriyel kazanın meydana gelme frekans değerini 1×10-4/yıl veya bundan daha küçük bir değere indirir.

Büyük kaza önleme politika belgesi

MADDE 10 – (1) Alt seviyeli kuruluşun işletmecisi; 04/08/2015 tarihli ve 29435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi Tebliğindeki formatı ve formattaki bilgileri dikkate alarak büyük kaza önleme politika belgesini hazırlar veya hazırlatır. Büyük kaza önleme politika belgesi insan ve çevrenin yüksek seviyede korunmasını sağlamak için kuruluşun büyük kaza tehlikeleri ile orantılı olarak hazırlanır ve söz konusu belgede belirtilen taahhütler uygun araçlar ve yönetim sistemleri kullanılarak uygulanır.

(2) İşletmeci, büyük kaza önleme politika belgesini;

a) Faaliyet halindeki kuruluşlar için bu maddenin yürürlüğe girmesini müteakiben üç ay içerisinde,

b) Kuruluşun, bulundurduğu tehlikeli maddelerin cinsi ve/veya miktarındaki değişiklik nedeniyle alt seviyeli bir kuruluş haline gelmesi durumunda kapsama dahil olduğu tarihi müteakiben bir yıl içerisinde

c) Bu yönetmelik yayımı ile ilk kez alt seviyeli olarak kapsama dahil olan kuruluş biryıl içerisinde,

d)Diğer durumlarda faaliyete geçmeden önce,

hazırlar veya hazırlatır, hazırlanan Büyük Kaza Önleme Politika Belgesini Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemine yükler, aslını ise kuruluşta muhafaza eder.

(3) İşletmeci,  büyük kaza önleme politika belgesini;

a) Kuruluşta büyük bir kazaya neden olabilecek; kazaya ramak kalma veya kullanılan prosesin, mevcut tehlikeli maddelerin niteliğinin, miktarının veya depolama şeklinin değiştirilmesi,

b) Ek-3’te belirtilen güvenlik yönetim sisteminde bir değişiklik yapılması durumlarında, gözden geçirir, günceller ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemine yükler.

(4) Kuruluşta yapılan saha denetimi esnasında kuruluşta uygulanan güvenlik yönetim sisteminin büyük kaza önleme politika belgesinde belirtilenden farklı olduğunun tespit edilmesi durumunda; işletmeci geciktirmeksizin büyük kaza önleme politika belgesini gözden geçirir, günceller ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemine yükler.

(5) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen durumlar dışında büyük kaza önleme politika belgesi, beş yılı aşmayan aralıklarla işletmeci tarafından gözden geçirilir, güncellenir ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemine yüklenir.

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Güvenlik Raporu ile İlgili Hususlar

Güvenlik raporu

MADDE 11 – (1) Üst seviyeli bir kuruluşun işletmecisi, Ek-2’de belirtilen bilgileri ve 24/01/2015 tarihli ve 29246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliğindeki formatı ve formattaki bilgileri dikkate alarak bir güvenlik raporu hazırlar veya hazırlatır. Güvenlik raporu; kuruluşun, kuruluşun çevresinin, kuruluşta yürütülen faaliyetlerin ve proseslerin tanıtımının yapıldığı, Ek-3’te belirtilen ve kuruluşta uygulanan güvenlik yönetim sistemi ile ilgili bilgilerin ve işletmecinin taahhütlerinin bulunduğu bir belgedir.

(2) İşletmeci güvenlik raporunu;

a) Faaliyet halindeki kuruluşlar için bu maddenin yürürlüğe girmesini müteakiben altı ay içerisinde,

b) Kuruluşun, bulundurduğu tehlikeli maddelerin cinsi ve/veya miktarındaki değişiklik nedeniyle üst seviyeli bir kuruluş haline gelmesi durumunda kapsama dahil olduğu tarihi müteakiben iki yıl içerisinde,

c) Bu yönetmelik yayımı ile ilk kez üst seviyeli olarak kapsama dahil olan kuruluş iki yıl içerisinde,

d)Diğer durumlarda faaliyete geçmeden önce,

hazırlar ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderir. Belirtilen sürelerde kuruluşa ait güvenlik raporunun mücbir nedenler haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaşmaması halinde güvenlik raporunun olmadığı kabul edilir.

(3) Güvenlik raporunun içerik ve yeterlilik açısından incelenmesi;

a) Sadece, güvenlik raporunun Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliğindeki formata uygun olup olmadığı ve söz konusu tebliğe göre kuruluş hakkında güvenlik raporunda istenen asgari bilginin bulunup bulunmadığının tespiti hakkında yapılan incelemedir.

b) Güvenlik raporunun ait olduğu kuruluşun, insan ve çevre açısından sağlığının ve güvenliğinin yeterliliği hakkında yapılan bir inceleme değildir.

c) Kuruluşta denetim yapılmaksızın gerçekleştirilir.

(4) Yeni kurulacak kuruluşun işletmecisi, kuruluşa ait güvenlik raporunda belirtilen bilginin içerik ve yeterlilik açısından incelenmesi işlemi sonuçlanıncaya kadar kuruluşu işletmeye açamaz.

(5) Güvenlik raporunda belirtilen bilginin kuruluştaki durumu yansıtması esastır ve bu bilginin doğruluğundan işletmeci sorumludur. Güvenlik raporunun içerik ve yeterliliğinin incelenmesi, işletmeci tarafından sağlanan bilginin doğru olduğu varsayılarak yapılır.

(6) İşletmeci:

a) Güvenlik raporunu, güncellenen güvenlik raporunu veya güvenlik raporunda eksik bilgi tespit edilmesi halinde söz konusu eksik bilgiyi bu Yönetmelikte belirtilen süreler içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına imzalı ve kaşeli/mühürlü kapalı zarf içinde yazılı ve ıslak imzalı bir nüsha ve bu nüshanın dijital haldeki üç kopyası olarak gönderir.

b) Güvenlik raporunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yeterli bulunduğunun kendisine bildirilmesini müteakiben on iş günü içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemine yükler.

(7) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı;

a) Güvenlik raporunun tamamının incelendiği her durumda bu incelemeyi söz konusu raporun kendisine ulaşmasını müteakiben dört ay içerisinde,

b) İnceleme sonucu yeterli bulunmayan güvenlik raporuna ilişkin eksik bilginin incelenmesini ise söz konusu eksik bilginin kendisine ulaşmasını müteakiben bir ay içerisinde tamamlar.

(8) İşletmeci; güvenlik raporunun incelenmesi safhasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yazılı olarak ilâve bilgi talep edilmesi halinde gerekli bilgiyi sağlar.

(9) Güvenlik raporunun içerik ve yeterlilik açısından incelenmesi sonucunda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından;

a) İnceleme sonucu, Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliğinde belirtilen güvenlik raporu formatına uygun ve söz konusu tebliğe göre güvenlik raporunda istenen bilgisi tam olan güvenlik raporu yeterli bulunur. Bu durum işletmeciye bildirilir ve yeterli bulunan güvenlik raporunun dijital birer kopyası Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne gönderilir.

b) İnceleme sonucu, Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliğinde belirtilen güvenlik raporu formatına uygun olmaması ve/veya söz konusu tebliğe göre güvenlik raporunda istenen bilgilerin tam olmaması halinde, inceleme işleminde tespit edilen format uygunsuzluğunun ve/veya bilgi eksikliğinin giderilmesi için işletmeciye doksan gün olmak üzere en fazla iki defa süre verilir. İşletmeciye verilen her doksan günlük süre içerisinde işletmecinin, format uygunsuzluğunu ve/veya güvenlik raporundaki eksik bilgiyi gidererek eksik bilgiyi veya eksik bilgiyi de içeren güvenlik raporunun son halinin tümünü Bakanlığa ulaştırması zorunludur. Bu doksan günlük süreler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının işletmeciye yaptığı bildirimin tebligat tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. İşletmeciye verilen süre sonunda;

1) Güvenlik raporunun incelenmesi sonucunda, işletmecinin format uygunsuzluğunu ve/veya bilgi eksikliğini giderdiğinin tespit edilmesi durumunda, güvenlik raporu yeterli bulunur. Bu durum işletmeciye bildirilir ve yeterli bulunan güvenlik raporunun dijital birer kopyası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne gönderilir.

2) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca en fazla iki defa süre verilmesine rağmen güvenlik raporundaki format uygunsuzluğunun giderilmemesi, eksik bilginin gönderilmemesi veya gönderilen bilginin eksik olması durumunda, güvenlik raporu yetersiz bulunur ve kuruluşta iş tamamen durdurulur.

(10) İşletmeci tarafından kuruluşa ait güvenlik raporunun gönderilmemesi veya kuruluşun güvenlik raporunun olmadığının tespit edilmesi halinde, kuruluşta iş tamamen durdurulur.

Güvenlik raporunun güncellenmesi veya güncellenerek tekrar gönderilmesi

MADDE 12 – (1) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 11 inci madde gereği yapılan inceleme sonucunda yeterli bulunan güvenlik raporu;

a) Kuruluşta büyük endüstriyel kazaya neden olabilecek;

1) Kazaya ramak kalma,

2) Kullanılan prosesin, mevcut tehlikeli maddelerin niteliğinin, miktarının veya depolama şeklinin değiştirilmesi halinde,

b) Ek-3’te belirtilen güvenlik yönetim sisteminde bir değişiklik yapılması durumlarında işletmeci tarafından tehlikeler değerlendirilerek gecikmeksizin,

c) Kuruluşta yapılan güvenlik yönetim sisteminin denetimi esnasında, kuruluşa ait güvenlik raporunun veya güvenlik raporunun güncellenmesine ilişkin ek bilginin kuruluştaki durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde,

işletmeci tarafından gözden geçirilir ve güncellenir.

(2) Birinci fıkrada belirtilen hususlar sonucunda güvenlik raporunda güncelleme yapılması halinde, sadece güncellemeye ilişkin ek bilgi Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bildirim sistemine yüklenir.

(3) İşletmeci güvenlik raporunu, birinci fıkrada belirtilen durumlarda yapılan güncellemeleri de kapsayacak şekilde, yeterli bulunduğu tarihten itibaren her beş yıllık süre içerisinde günceller ve beş yıllık sürenin bitiminden itibaren doksan gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderir. Belirtilen sürede kuruluşa ait güvenlik raporunun mücbir nedenler haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ulaşmaması halinde güvenlik raporunun olmadığı kabul edilir. Beş yıllık süre sonunda güncellenen güvenlik raporu hakkında 11 inci madde uyarınca işlem yapılır.

(4) İşletmeci tarafından güncellenen güvenlik raporu ile güvenlik raporunun güncellenmesine ilişkin ek bilginin kuruluştaki durumu yansıtması esastır ve bu bilginin doğruluğundan işletmeci sorumludur.

 

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Acil Durum Planları

         Dâhili acil durum planı

         MADDE 13 – (1) Üst seviyeli bir kuruluşun işletmecisi, Ek-4 Bölüm 1’de belirtilen bilgileri ve 31/03/2016 tarihli ve 29670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kaza Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Dâhili Acil Durum Planı Tebliğindeki formatı ve formattaki bilgileri dikkate alarak bir dâhili acil durum planı hazırlar veya hazırlatır.

(2) İşletmeci, güvenlik raporunun içerik ve yeterlilik yönünden uygun bulunduğunun kendisine bildirilmesinden itibaren altı ay içerisinde dâhili acil durum planını Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderir.

(3) İşletmeci, dâhili acil durum planının hazırlanması konusunda komşu kuruluş yetkilileri, acil hizmet birimleri, ilgili Valilik, kuruluşun Organize Sanayi Bölgesi içinde yer alması durumunda Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü, kuruluşun Endüstri Bölgesi içinde yer alması durumunda Endüstri Bölgesi İşletme Müdürlüğü ile bilgi ve görüş alışverişinde bulunur.

(4) Kuruluşta muhtemel bir kontrol kaybı sonrası kıyı ve/veya deniz kirliliği olasılığının öngörülmesi halinde, 21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 23’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden onaylanmış kıyı tesisi acil müdahale planları sadece kıyı ve/veya deniz kirliliğine müdahale etme bakımından geçerli sayılır. Kuruluşlar, bahse konu hususu dâhili acil durum planlarında belirtirler.

(5) Dâhili acil durum planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca incelenir. Yapılan bu inceleme;

a) Dâhili acil durum planının, Büyük Endüstriyel Kaza Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Dâhili Acil Durum Planı Tebliğindeki formata uygun olup olmadığı hakkında yapılan bir incelemedir.

b) Dâhili acil durum planının ait olduğu kuruluşun, insan ve çevre sağlığının ve güvenliğinin yeterliliği hakkında yapılan bir inceleme değildir.

c) Kuruluşta denetim yapılmaksızın gerçekleştirilir

(6) Dâhili acil durum planında belirtilen bilginin kuruluştaki durumu yansıtması esas olup bu bilginin doğruluğundan işletmeci sorumludur. Dâhili acil durum planının incelenmesi, işletmeci tarafından sağlanan bilginin doğru olduğu varsayılarak yapılır.

(7) İşletmeci:

a) Dâhili acil durum planını, güncellenen dâhili acil durum planını veya dâhili acil durum planında eksik bilgi tespit edilmesi halinde söz konusu eksik bilgiyi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, imzalı ve kaşeli/mühürlü kapalı zarf içinde yazılı ve ıslak imzalı bir nüsha ve bu nüshanın dijital haldeki dört kopyası olarak gönderir.

b) Dâhili acil durum planının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yeterli bulunduğunun kendisine bildirilmesini müteakiben on iş günü içinde bildirim sistemine yükler.

(8) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı;

a) Dâhili acil durum planının tümünün incelendiği durumlarda bu incelemeyi söz konusu planın kendisine ulaşmasını müteakiben altı ay içerisinde,

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, inceleme sonucu uygun bulunmayan dâhili acil durum planına ilişkin eksik bilgiyi işletmeciye bildirir, işletmeci eksik bilgiyi tamamlar. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı değerlendirmeyi söz konusu eksik bilginin kendisine ulaşmasını müteakiben iki ay içerisinde tamamlar.

(9) İşletmeci, dâhili acil durum planının incelenmesi safhasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yazılı olarak ilâve bilgi talep edilmesi halinde gerekli bilgiyi sağlar.

(10) Dâhili acil durum planının incelenmesi sonucunda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından;

a) Büyük Endüstriyel Kaza Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Dâhili Acil Durum Planı Tebliğinde belirtilen formata göre olan ve söz konusu tebliğde istenen bilgileri tam olarak içeren dâhili acil durum planı uygun bulunur. Bu durum işletmeciye bildirilir ve uygun bulunan dâhili acil durum planı; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne ve kuruluş Organize Sanayi Bölgesinde ise Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğüne, kuruluşun Endüstri Bölgesi içinde yer alması durumunda Endüstri Bölgesi İşletme Müdürlüğüne gönderilir,

b) Büyük Endüstriyel Kaza Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Dâhili Acil Durum Planı Tebliğinde belirtilen dâhili acil durum planı formatına uygun olmaması ve/veya söz konusu tebliğe göre dâhili acil durum planında istenen bilgilerin tam olmaması halinde, inceleme işleminde tespit edilen format uygunsuzluğunun ve/veya bilgi eksikliğinin giderilmesi için işletmeciye altmışar iş günü olmak üzere en fazla iki defa süre verilir. İşletmeciye verilen her altmış iş günlük süre içerisinde işletmecinin, format uygunsuzluğunu ve/veya dâhili acil durum planındaki eksik bilgiyi gidererek eksik bilgiyi veya eksik bilgiyi de içeren dâhili acil durum planının son halinin tümünü Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ulaştırması zorunludur. Bu altmış iş günlük süreler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının işletmeciye yaptığı bildirimin tebligat tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. İşletmeciye verilen süre sonunda;

1) Dâhili acil durum planının incelenmesi sonucunda, işletmecinin format uygunsuzluğunu ve/veya bilgi eksikliğini giderdiğinin tespit edilmesi durumunda, dâhili acil durum planı uygun bulunur. Bu durum işletmeciye bildirilir ve uygun bulunan dâhili acil durum planı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne ve kuruluş Organize Sanayi Bölgesinde ise Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğüne, kuruluş Endüstri Bölgesinde ise Endüstri Bölgesi İşletme Müdürlüğüne gönderilir.

2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca en fazla iki defa süre verilmesine rağmen dâhili acil durum planındaki format uygunsuzluğunun giderilmemesi, eksik bilginin gönderilmemesi veya gönderilen bilginin eksik olması durumunda 09/08/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır.

(11) İşletmeci tarafından kuruluşa ait dâhili acil durum planının gönderilmemesi veya kuruluşun dâhili acil durum planının olmadığının tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır.

Harici acil durum planı

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren üst seviyeli kuruluşlarla ilgili olarak, İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri, Ek-4 Bölüm 2’de belirtilen bilgiler ile bu maddenin sekizinci fıkrası uyarınca çıkarılacak tebliğdeki formatı ve formattaki bilgileri dikkate alarak bir harici acil durum planı hazırlar veya hazırlatır.

(2) Üst seviyeli bir kuruluşun işletmecisi, güvenlik raporunun yeterli bulunmasını müteakiben sekizinci fıkrada belirtilen harici acil durum planlarına ilişkin tebliği dikkate alarak, oluşması muhtemel büyük endüstriyel kazalara ilişkin kuruluşun çevresindeki kaza sonucu etki alanını belirler ve bu bilgiyi üç ay içinde Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na gönderir.

(3) İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri, ikinci fıkrada yer alan bilgileri de kullanarak harici acil durum planını veya planlarını altı ay içerisinde hazırlar.

(4) İşletmeci, harici acil durum planının hazırlanması için İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün isteyebileceği herhangi bir ek bilgiyi talep edilen süre içerisinde sağlar.

(5) İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, harici acil durum planının hazırlanması konusunda;

a) İşletmecilerle görüş alışverişinde bulunur.

b) Gerek görmesi halinde acil hizmet birimlerinden, Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüklerinden, Endüstri Bölgesi İşletme Müdürlüklerinden, komşu illerin İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinden ve harici acil durum planının kapsadığı mülki idarelere bağlı kurum ve kuruluşlardan bilgi alır.

(6) Harici acil durum planı taslağı kamunun bilgilenmesi ve görüşlerini verebilmesi için en az 15 gün süreyle İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından kamunun erişimine açılır.

(7) İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri, dördüncü ve beşinci fıkralar uyarınca alınan bilgi ve görüşleri de dikkate alarak harici acil durum planlarına son şeklini verir. Bu planlar en geç, ikinci fıkrada belirtilen süre bitiminden itibaren on işgünü içerisinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bildirim sistemine yüklenir ve bir nüshası Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına gönderilir. Ayrıca bu planlar Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca kurumsal internet sitesinde yayınlanır.

(8) Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı harici acil durum planlarıyla ilgili, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının uygun görüşlerini alarak bir tebliğ yayımlar.

Acil durum planlarının gözden geçirilmesi ve tatbik edilmesi

MADDE 15 – (1) İşletmeci, üç yılı aşmayan aralıklarla dâhili acil durum planını gözden geçirir, gerektiğinde revize eder, günceller, tatbik eder ve acil hizmet birimlerinin yeterli düzeyde tatbikata katılmasını sağlamak için gerekli çalışmaları yapar.

(2) Üç yılı aşmayan aralıklarla, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, harici acil durum planını gözden geçirir ve gerektiğinde güncelleyerek, planın tatbikatını, işletmeci ve acil hizmet birimleri ile işbirliği hâlinde yapar.

Acil durum planlarının uygulanması

MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik gereği dâhili acil durum planını hazırlamış olan işletmeci, büyük bir kaza veya niteliği itibariyle büyük bir kazaya yol açması beklenebilecek kontrolsüz bir olay meydana geldiği zaman, bu planı gecikmeksizin uygular. Böyle bir durum halinde ilgili İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, dâhili acil durum planının yetersiz kaldığı veya yetersiz kalabileceğini öngördüğü durumlarda, hazırladığı harici acil durum planını gecikmeksizin uygular.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

 

Kamunun ve etkilenmesi muhtemel kişilerin bilgilendirilmesi

MADDE 17 – (1) Alt ve üst seviyeli kuruluşun işletmeci, Ek-5 Bölüm 1’de yer alan bilgilerden az olmamak kaydıyla kamuyu internet sitesi üzerinden sürekli bilgilendirir ve gerektiğinde bu bilgileri günceller.

(2) Üst seviyeli kuruluşun işletmecisi, ayrıca;

a) Güvenlik raporunun yeterli bulunmasını müteakip üç ay içerisinde ve sonrasında beş yılı geçmeyen aralıklarla düzenli olarak, etkilenmesi muhtemel kişilerin haberdar olmasını sağlayacak şekilde en uygun yöntemleri kullanarak, Ek-5 Bölüm 2’de belirtilen bilgileri güncel, net ve açıklayıcı bir şekilde talebe bağlı olmaksızın verir.

b) Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliğinde belirtilen gizli bölümler dışında kalan diğer bilgilerin kendisinden talep edilmesi halinde, kuruluşta meydana gelebilecek büyük kaza tehlikeleri ve bu tehlikelerin potansiyel etkileri ve alınacak önlemler hakkında, genel bilgiyi içeren teknik olmayan bir özeti de içerecek şekilde düzenlenmiş bilgileri talep edenlere sağlar.

(3) Birinci ve ikinci fıkralarda verilen bilginin doğruluğundan işletmeci sorumludur.

(4) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kamunun ve etkilenmesi muhtemel kişilerin bilgilendirilmesi hakkında rehber hazırlar.

Büyük endüstriyel kaza meydana gelmesi sonrasında işletmeci tarafından sağlanması gereken bilgiler

MADDE 18 – (1) İşletmeci, kuruluşta büyük endüstriyel kaza meydana geldiği takdirde, mümkün olan en kısa sürede, en uygun araçları kullanarak aşağıdakileri yerine getirir:

a) Valilik, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, ilgili belediye ve Türkiye Halk Sağlığı Kurumunu meydana gelen kazadan derhal haberdar eder ve bu kaza ile ilgili aşağıdaki bilgileri sağlar:

1) Kazanın oluşumu ve gelişim seyri,

2) İlgili tehlikeli maddeler ve miktarları,

3) Kazanın insan ve çevre üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi için gerekli olan mevcut veriler,

4) Alınan acil durum önlemler.

b) Kaza sonrası beş işgünü içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına kaza hakkında bilgi verir.

c) Kuruluş sınırları içerisinde meydana gelen büyük bir kaza, Ek-6’da verilen Büyük Endüstriyel Kaza Bildirim Kriterlerinden en az birini sağlıyorsa işletmeci tarafından bu fıkranın (ç) bendinde belirtilen form doldurulur.

ç) İşletmeci, kuruluşunda meydana gelen büyük bir kazayı müteakip altmış gün içerisinde, bildirim sisteminde yer alan Büyük Endüstriyel Kazaları Bildirme/Rapor Etme kısmını doldurur ve çıktısını alarak ilgili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderir. Kazanın orta ve uzun dönem etkilerinin hafifletilmesi ve bu tip bir kazanın tekrarlanmasının önlenmesine ilişkin yeni bilgilerin elde edilmesi veya ileri bir araştırma sonucu, daha önce verilen bilgileri değiştiren ek bulguların elde edilmesi durumunda bilgiler işletmeci tarafından güncellenir.

Domino etkisi

             MADDE 19 – (1) İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, güvenlik raporlarındaki bilgileri kullanarak, kuruluşların konumu ve bulundurduğu tehlikeli maddeler nedeniyle büyük endüstriyel kaza riskini veya birbirleri ile etkileşimleri nedeniyle sonuçlarını arttırabilecek olması durumunu hesaba katarak, kuruluş gruplarını tayin eder.

(2) İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, bu maddenin birinci fıkrası uyarınca tayin edilen bir gruptaki kuruluşların işletmecilerine aynı grup içindeki diğer kuruluşların isim ve adreslerini bildirir.

(3) Birinci fıkra uyarınca tayin edilen bir gruptaki herhangi bir kuruluşun işletmecisi;

a) Gruptaki diğer kuruluşların işletmecileriyle büyük kaza önleme politika belgelerindeki, güvenlik yönetim sistemlerindeki, güvenlik raporlarındaki ve dâhili acil durum planlarındaki büyük bir kazanın oluşturacağı tüm tehlikelerin doğasının ve büyüklüğünün dikkate alınmasını sağlayacak şekilde uygun bilgi alışverişini sağlar.

b) 14 üncü maddenin dördüncü fıkrası ve 17 nci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde kendi yükümlülüklerini yerine getirmeleri için diğer kuruluşların işletmecileriyle işbirliği yapar.

(4) İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, üçüncü fıkrada belirtilen bilgi alışverişi ve işbirliğinin yapılmasını sağlar.

(5) İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, birinci fıkra uyarınca belirlenmiş kuruluş veya kuruluş grupları hakkında Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bilgi verir.

Bildirim sistemi

MADDE 20 – (1) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, aşağıdaki bilgileri içeren bildirim sisteminin devamlılığını sağlar:

a) Yedinci maddeye göre yapılan bildirimler,

b) Hazırlanan veya güncellenen büyük kaza önleme politika belgesi,

c) Hazırlanan veya güncellenen güvenlik raporları veya güvenlik raporlarının güncellenmesine ilişkin ek bilgi,

ç) Hazırlanan veya güncellenen dâhili acil durum planları veya dâhili acil durum planlarının güncellenmesine ilişkin ek bilgi,

d) 18 inci madde uyarınca gönderilen kaza bilgileri,

e) 19 uncu maddenin birinci fıkrası ile tayin edilen kuruluşlar veya kuruluş grupları.

(2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sistemdeki tüm bilgilere, Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinin ise sistemdeki bilgilerden afet ve acil durum hizmetlerini yürütebilmesi için gerekli olanlarına erişimini sağlar.

Gizlilik

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında hazırlanacak güvenlik raporları ve dâhili acil durum planlarının hangi bölümlerinin gizli olarak kabul edileceği çıkarılan tebliğlerle belirlenmiş olup bu tebliğlerde belirtilen gizlilik ile ilgili hususları belirlemeye ve değiştirmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilidir.

Saha denetimleri

MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren kuruluşların denetimleri, koordinasyon içinde hazırlanan bir denetim planına/programına göre, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve/veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından programlı ve program dışı denetimler yapılmak suretiyle gerçekleştirilir.

(2) Denetim planı/programı alt ve üst seviyeli tüm kuruluşlar göz önünde bulundurularak denetim kapasitesine yönelik kaynakların elverdiği ölçüde, üst seviyeli kuruluşların yılda en az bir kez ve alt seviyeli kuruluşların üç yılda en az bir kez denetlenmesini sağlayacak şekilde hazırlanır.

(3) Her denetimi takiben, bir denetim raporu hazırlanır.

(4) Denetimlerde, işletmeci tarafından büyük endüstriyel kazaları önlemek ve bu kazaların insan ve çevreye olan zararlarını sınırlandırmak için Ek-3’te belirtilen güvenlik yönetim sisteminde proses güvenliğine ilişkin teknik ve organizasyonel önlemlerin alınıp alınmadığı ve bu Yönetmelik kapsamındaki diğer yükümlülüklerin işletmeci tarafından yerine getirilip getirilmediği denetlenir. Güvenlik yönetim sisteminin denetimi esnasında güvenlik raporu, dâhili acil durum planı ve büyük kaza önleme politika belgesi de dikkate alınır.

(5) Denetim planına göre yapılan programlı denetimlerde, her bir kuruluşta, Ek-3’te belirtilen güvenlik yönetim sisteminin unsurlarının tamamı kademeli olarak denetlenir. Yapılan her bir programlı denetimde, söz konusu unsurlardan bir veya birden fazlası denetlenir. Güvenlik yönetim sistemi unsurlarının tamamının denetiminin altı yıl içerisinde tamamlanması esastır.

(6) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir kuruluşta büyük kaza olması durumunda ve/veya incelemenin gerekli görüldüğü hallerde yapılan plansız/program dışı denetimlerde;

a) Kazanın analizi yapılarak kazanın meydana geliş sebeplerini ve gelecekte benzer kazaların meydana gelmemesi için alınması gereken tedbirleri tespit etmeye yönelik incelemelerde bulunulur,

b) Benzer kazaların meydana gelmemesi için işletmeciden gerekli tedbirlerin alınması istenir,

c) Bu kuruluşun üst seviyeli bir kuruluş olması durumunda dâhili acil durum planlarının uygulanıp uygulanmadığı denetlenir,

ç) İşletmecinin 18 inci maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği kontrol edilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan denetimler bu Yönetmelik kapsamındaki kuruluşlarda yapılan saha denetimlerini ifade eder.

(8) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimler ile ilgili bir tebliğ çıkarır.

İdari tedbirler ve uygulanma usulleri ile yaptırımlar

MADDE 23 – (1) Saha denetimlerinde;

a) Çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir hususun tespit edilmesi durumunda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kuruluşta iş tamamen veya kısmen durdurulur.

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespit edilmesi halinde, söz konusu aykırılığın giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere ve bir yılı aşmamak kaydı ile süre verilebilir. Faaliyet; süre verilmemesi halinde derhal, süre verilmesi durumunda bu süre sonunda aykırılık düzeltilmez ise kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulur. İnsan ve çevre sağlığı yönünden tehlike oluşturan faaliyetler süre verilmeksizin durdurulur.

(2) Üst seviyeli bir kuruluşun güvenlik raporunun olmaması, incelenmek üzere gönderilmemesi veya yetersiz bulunması durumlarında kuruluşun tamamında iş durdurulur. Durdurmaya ilişkin olarak aşağıda belirtilen usuller Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından uygulanır:

a) Güvenlik raporu inceleme komisyonu bu fıkrada belirtilen durumların tespiti halinde, tespitin yapıldığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde komisyon tarafından kuruluşta işin durdurulmasını gerektiren tespitleri içeren ve komisyonun durdurma kararını belirten bir tutanak düzenler. Bu tutanak, düzenlendiği tarihi takip eden beş iş günü içinde karara ilişkin sekretarya işlerinin yerine getirilmesi amacıyla ilgili durdurma heyetine gönderilir.

b) Durdurma heyeti, güvenlik raporu inceleme komisyonunca verilen işin durdurulması kararını, tutanağa ilişkin maddi hataların incelenmesi durumu saklı kalmak koşuluyla, söz konusu kararın kendisine ulaşmasını müteakiben üç iş günü içinde ilgili Valiliğe gönderir. Durdurma heyetinin tutanakta maddi hata tespit etmesi halinde, tutanak işleme konulmadan güvenlik raporu inceleme komisyonuna iade edilir.

c) İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından 24 saat içinde yerine getirilir. Kuruluşun tamamında iş durdurulur ve kuruluş mülki idare amirinin emriyle mühürlenir. Durumu belirleyen bir tutanak düzenlenir ve bir nüshası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili birimine gönderilir.

ç) İşletmeci, işin durdurulmasına sebep olan güvenlik raporunun olmaması veya güvenlik raporunun incelenmek üzere gönderilmemesi veya gönderilen güvenlik raporunun yetersiz bulunması durumunun giderilmesi için mühürlerin geçici olarak sökülmesi talebini dilekçeyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili birimine iletir. İşletmeci, taahhüdünü, güvenlik raporuyla ilgili yapacağı çalışma planını ve bu çalışmayla ilgili gerekli bilgileri bir dosya halinde dilekçeye ekler. Hazırlanan dosya ıslak imzalı ve dijital ortamda ayrıntılı olarak dilekçe ekinde verilir.

d) İşletmecinin mühürlerin geçici olarak sökülmesi talebi, ilgili durdurma heyetine intikal ettirilir. Heyet, talebi dilekçe ve eklerinde bulunan bilgiler ışığında değerlendirir ve kararını beş iş günü içerisinde verir. Gerektiğinde işletmeciden ek bilgi talep edilebilir.

e) Mühürlerin geçici olarak sökülmesi kararı verilmesi halinde karar, mülki idare amirine gönderilir. Mülki idare amiri, belirtilen şartlarda ve süreyle çalışma yapılabilmesi için mühürlerin geçici olarak sökülmesini ve durumu belirtir bir tutanak düzenlenmesini sağlar. Düzenlenen tutanağın bir nüshası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili birimine gönderilir.

f) Mühürlerin geçici olarak sökülmesi talebinin durdurma heyetince uygun görülmemesi halinde bu karar işletmeciye bildirilir.

g) Mülki idare amiri, mühürlerin geçici olarak söküldüğü süre sonunda işyerinin tekrar mühürlenmesini ve durdurma kararının uygulanmasına devam edilmesini sağlar.

ğ) İşin durdurulduğu kuruluştaki durdurmaya sebep hususları gidermeye yönelik olarak, işletmeci tarafından hazırlanan güvenlik raporu yazılı ve ıslak imzalı bir nüsha ve dijital halde üç nüsha olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili birimine gönderilir.

h) İşveren tarafından hazırlanan güvenlik raporu, güvenlik raporu inceleme komisyonu tarafından içerik ve yeterlilik açısından kırk beş iş günü içerisinde incelenir.

ı) İnceleme sonucunda güvenlik raporunun yeterli bulunması halinde;

1) Durdurma kararına neden olan hususların giderildiği ve durdurmanın kaldırılması kararını belirten bir tutanak düzenlenir. Bu tutanak düzenlendiği tarihi takip eden iki iş günü içinde, karara ilişkin sekretarya işlerinin yerine getirilmesi amacıyla ilgili durdurma heyetine gönderilir.

2) Durdurma heyeti, güvenlik raporu inceleme komisyonunca verilen durdurmanın kaldırılması kararını, tutanağa ilişkin maddi hataların incelenmesi durumu saklı kalmak koşuluyla, söz konusu kararın kendisine ulaşmasını müteakiben iki iş günü içinde ilgili Valiliğe ve işletmeciye gönderir. Söz konusu karar mülki idare amiri tarafından yerine getirilir. Ayrıca, yeterli bulunan güvenlik raporu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına gönderilir.

i) İnceleme sonucunda güvenlik raporunun yetersiz bulunması halinde;

1) Durdurma kararına neden olan hususların giderilmediği ve durdurmanın devamının belirtildiği bir tutanak düzenlenir. Bu tutanak düzenlendiği tarihi takip eden iki iş günü içinde, ilgili durdurma heyetine gönderilir.

2) Durdurma heyeti, güvenlik raporu inceleme komisyonunca verilen durdurmanın devamı kararını, tutanağa ilişkin maddi hataların incelenmesi durumu saklı kalmak koşuluyla, söz konusu kararın kendisine ulaşmasını müteakiben iki iş günü içinde ilgili işletmeciye bildirir.

(3) Bu Yönetmelikte tanımlanan hususlara aykırılık halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Diğer hususlar

MADDE 24 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının müşterek görüşleri doğrultusunda hareket edilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 25 – (1) 30/12/2013 tarihli ve 28867 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğler

MADDE 26 –  (1) 30/12/2013 tarihli ve 28867 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik kapsamında çıkarılan;

a) 04/08/2015 tarihli ve 29435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi Tebliği ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,

b) 24/01/2015 tarihli ve 29246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliği ile ilgili olarak Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı,

c) 31/03/2016 tarihli ve 29670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Büyük Endüstriyel Kaza Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Dâhili Acil Durum Planı Tebliği ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,

her türlü düzenleme yapmaya yetkilidir.

(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, bu maddenin birinci fıkrası uyarınca çıkarılan ve Yönetmeliğin 14 üncü maddesi uyarınca çıkarılacak tebliğler haricindeki diğer hususlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı her türlü alt düzenleme yapmaya yetkilidir.

Tehlikeli maddelerin sınıflandırılması

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu yönetmeliğin yayımı tarihinden önce  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilen güvenlik raporlarında, 26/12/2008 tarihli ve 27092 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mülga Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılan tehlikeli kimyasalların sınıflandırılması da kabul edilir.

(2)  Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce, 30 Aralık 2013 tarihli ve 28867 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik çerçevesinde 10. Madde kapsamında hazırlanan ve  sisteme yüklenen Büyük Kaza Önleme Politikası, 11 inci Madde kapsamında hazırlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına sunulan Güvenlik Raporu, 13 üncü Madde gereğince hazırlanan ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığına sunulan dahili acil durum planı, bu Yönetmeliğin ilgili maddelerindeki güncelleme tarihine kadar geçerlidir.

(3) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilen ve incelenme süreci tamamlanmayan güvenlik raporlarına ilişkin incelenme  bu Yönetmeliğin 11 inci  Maddesi hükümlerine göre yapılır.

Yürürlük

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmeliğin;

a) 9’uncu maddesi 01/01/2018 tarihinde,

b) 14’üncü maddenin üçüncü fıkrası 01/01/2019 tarihinde,

c) Diğer maddeleri ise yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ile Çevre ve Şehircilik Bakanı müştereken yürütür.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                              EK-1

TEHLİKELİ MADDELER

Bölüm 1 Sütun 1’de listelenen zararlılık kategorilerinde yer alan tehlikeli maddeler Sütun 2 ve 3’te yer alan niteleyici miktarlara tabidir.

Bölüm 1’de yer alan ve aynı zamanda Bölüm 2’de de listelenen tehlikeli maddeler için, Bölüm 2 Sütun 2 ve 3’te yer alan niteleyici miktarlar uygulanır.

BÖLÜM 1

Tehlikeli Maddelerin Zararlılık Kategorileri

Bu kısım Sütun 1’de listelenen zararlılık kategorilerinin kapsamına giren tüm tehlikeli maddeleri kapsar:

Sütun 1 Sütun 2 Sütun 3
11/12/2013 tarihli ve 28848 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca Zararlılık Kategorileri Tehlikeli maddelerin niteleyici miktarı (ton)
Alt Seviye Üst Seviye
Başlık ‘H’ – SAĞLIK TEHLİKELERİ
H1 AKUT TOKSİK Kategori 1, tüm maruziyet yolları 5 20
H2 AKUT TOKSİK

– Kategori 2, tüm maruziyet yolları

veya

– Kategori 3, soluk alma yoluyla maruziyet (Not 7’ye bakınız)

50 200
H3 BELİRLİ HEDEF ORGAN TOKSİSİTESİ (BHOT) – TEKLİ MARUZİYET (TM) Kategori 1 50 200
Başlık ‘P’- FİZİKSEL TEHLİKELER
P1a PATLAYICILAR (Not 8’e bakınız)

– Kararsız patlayıcılar

veya

– Patlayıcılar, UN ADR Kısım 1.1, 1.2, 1.3, 1.5 veya 1.6,

veya

– (EC) 440 / 2008 No’lu (Not 9’a bakınız) Tüzük’te yer alan A.14 metoduna göre patlayıcı özellikleri olan ve Organik Peroksitler veya Kendinden Reaktif maddeler ve karışımlar zararlılık sınıflarına ait olmayan madde veya karışımlar

 

 

10

 

50
P1b PATLAYICILAR (Not 8’e bakınız) Patlayıcılar, UN ADR Kısım 1.4 (Not 10’a bakınız) 50 200
P2 ALEVLENİR GAZLAR

Alevlenir gazlar Kategori 1 veya 2

10 50 000
P3a ALEVLENİR AERESOLLER (Not 11.1’e bakınız)

Alevlenir aeresoller Kategori 1 veya 2: Alevlenir gazlar Kategori 1 veya 2 veya alevlenir sıvılar Kategori 1’i içeren

150 (net) 500 (net)
P3b ALEVLENİR AERESOLLER (Not 11.1’e bakınız)

Alevlenir aeresoller Kategori 1 veya 2: Alevlenir gazlar Kategori 1 veya 2’yi ya da alevlenir sıvılar Kategori 1’i içermeyen  (Not 11.2’ye bakınız)

5 000 (net) 50 000 (net)
P4 OKSİTLEYİCİ GAZLAR

Oksitleyici gazlar Kategori 1

50 200
P5a ALEVLENİR SIVILAR

– Alevlenir sıvılar Kategori 1,

veya

– Kaynama noktalarının üzerinde tutulan alevlenir sıvılar Kategori 2 veya 3,

veya

– Parlama noktası ≤ 60 °C olan ve kaynama noktalarının üzerinde tutulan diğer sıvılar (Not 12’ye bakınız)

10 50
P5b ALEVLENİR SIVILAR

–  Yüksek basınç veya yüksek sıcaklık gibi, büyük kaza tehlikesi oluşturabilecek özel proses koşullarındaki alevlenir sıvılar Kategori 2 veya 3,

veya

– Yüksek basınç veya yüksek sıcaklık gibi, büyük kaza tehlikesi oluşturabilecek özel proses koşullarındaki ve parlama noktası ≤ 60 °C olan diğer sıvılar (Not 12’ye bakınız)

50 200
P5c ALEVLENİR SIVILAR

P5a ve P5b kapsamına girmeyen alevlenir sıvılar Kategori 2 veya 3

5 000 50 000
P6a KENDİNDEN REAKTİF MADDELER ve KARIŞIMLAR ile ORGANİK PEROKSİTLER

Kendinden reaktif maddeler ve karışımlar Tip A veya B

veya

Organik peroksitler Tip A veya B

10 50
P6b KENDİNDEN REAKTİF MADDELER ve KARIŞIMLAR ile ORGANİK PEROKSİTLER

Kendinden reaktif maddeler ve karışımlar Tip C, D, E veya F

veya

Organik peroksitler Tip C, D, E veya F

50 200
P7 PİROFORİK SIVILAR VE KATILAR

Piroforik sıvılar Kategori 1

veya

Piroforik katılar Kategori 1

 50 200
P8 OKSİTLEYİCİ SIVILAR VE KATILAR

Oksitleyici sıvılar Kategori 1, 2 veya 3,

veya

Oksitleyici katılar Kategori 1, 2 veya 3

 50 200
Başlık ‘E’ – ÇEVRESEL TEHLİKELER
E1 Sucul ortam için zararlı Kategori Akut 1 veya Kronik 1 100 200
E2 Sucul ortam için zararlı Kategori Kronik 2 200 500
Başlık ‘O’ – DİĞER TEHLİKELER
O1 Zararlılık ifadesi EUH014 olan madde veya karışımlar 100 500
O2 Su ile temas ettiğinde alevlenir gazlar çıkaran madde ve karışımlar, Kategori 1 100 500
O3 Zararlılık İfadesi EUH029 olan madde veya karışımlar 50 200

 

BÖLÜM 2

Adlandırılmış Tehlikeli Maddeler

Sütun 1 Sütun 2 Sütun 3
CAS numarası (1) Tehlikeli maddelerin niteleyici miktarı (ton)
Tehlikeli Maddeler Alt Seviye Üst Seviye
  1. Amonyum nitrat (Bakınız Not 13)
5 000 10 000
  1. Amonyum nitrat (Bakınız Not 14)
1 250 5 000
  1. Amonyum nitrat (Bakınız Not 15)
350 2 500
  1. Amonyum nitrat (Bakınız Not 16)
10 50
  1. Potasyum nitrat (Bakınız Not 17)
5 000 10 000
  1. Potasyum nitrat (Bakınız Not 18)
1 250 5 000
  1. Arsenik pentaoksit, arsenik (V) asit ve/veya tuzları
1303-28-2 1 2
  1. Arsenik trioksit, arsenik (III) asit ve/veya tuzları
1327-53-3 0,1
  1. Brom
7726-95-6 20 100
  1. Klor
7782-50-5 10 25
  1. Solunabilir toz halindeki nikel bileşikleri (nikelmonoksit, nikeldioksit, nikel sülfit, trinikeldisülfit, dinikeltrioksit
1
  1. Etilenimin
151-56-4 10 20
  1. Flor
7782-41-4 10 20
  1. Formaldehit (Konsantrasyon ≥ % 90)
50-00-0 5 50
  1. Hidrojen
1333-74-0 5 50
  1. Hidrojen klorür (Sıvılaştırılmış gaz)
7647-01-0 25 250
  1. Kurşun alkilleri
5 50
  1. Sıvılaştırılmış alevlenir gazlar, Kategori 1 veya 2  (LPG dahil) ve doğalgaz (Bakınız Not 19)
50 200
  1. Asetilen
74-86-2 5 50
  1. Etilen oksit
75-21-8 5 50
  1. Propilen oksit
75-56-9 5 50
  1. Metanol
67-56-1 500 5 000
  1. 4,4-metilenbis (2-kloranilin) ve/veya tuzları, toz halinde
101-14-4 0,01
  1. Metilizosiyanat
624-83-9 0,15
  1. Oksijen
7782-44-7 200 2 000
  1. 2,4 – Toluendiizosiyanat

2,6 – Toluendiizosiyanat

584-84-9

91-08-7

10 100
  1. Karbonildiklorür (Fosgen)
75-44-5 0,3 0,75
  1. Arseniktrihidrür (Arsin)
7784-42-1 0,2 1
  1. Fosfortrihidrür (Fosfin)
7803-51-2 0,2 1
  1. Sülfür (kükürt) diklorür
10545-99-0 1
  1. Sülfür (kükürt) trioksit
7446-11-9 15 75
  1. TCDD eşdeğeri cinsinden hesaplanan Poliklorodibenzofuranlar ve poliklorodibenzodioksinler (TCDD dahil) (Bakınız Not 20)
0,001
  1. Aşağıda yer alan KANSEROJENLER ve bu kanserojenleri ağırlık olarak % 5’in üstündeki konsantrasyonlarda bulunduran karışımlar;

4-Aminobifenil ve/veya tuzları, Benzotriklorür, Benzidin ve/veya tuzları, Bis(klorometil)eter, Klorometilmetileter, 1,2-Dibrometan, Dietilsülfat, Dimetilsülfat, Dimetilkarbamoil klorür, 1,2-Dibrom-3-klorpropan, 1,2-Dimetilhidrazin, Dimetilnitrozamin, Hekzametilfosforiktriamit, Hidrazin, 2-Naftilamin ve/veya tuzları, 4-Nitrodifenil ve 1,3-Propansulton

0,5 2
  1. Petrol ürünleri ve alternatif yakıtlar:

(a) Benzin ve naftalar,

(b) Kerosenler (jet yakıtları dahil),

(c) Gaz yağları (dizel yakıtlar, ev ısıtma yağları ve gaz yağ karışımları dahil)

(ç) ağır fuel-oiller

(d) (a)’dan (ç)’ye kadar olan şıklarda işaret edilen ürünlerdeki gibi alevlenirlik ve çevresel tehlikelere benzer özelliklerde ve aynı amaca hizmet eden alternatif yakıtlar

2 500 25 000
  1. Susuz amonyak
7664-41-7 50 200
  1. Bor triflorür
7637-07-2 5 20
  1. Hidrojen sülfür
7783-06-4 5 20
  1. Piperidin
110-89-4 50 200
  1. Bis (2-dimetilaminoetil) (metil) amin
3030-47-5 50 200
  1. 3-(2-Etilheksiloksi) propilamin
5397-31-9 50 200
  1. % 5’ten az aktif klor içeren ve Ek-1’in Bölüm 1’inde yer alan diğer tehlike kategorilerinin herhangi birinde sınıflandırılmamış ve Sucul Akut Kategori 1 [H400] olarak sınıflandırılan Sodyum hipoklorit karışımları (*)

(*) Karışımın, içeriğinde sodyum hipoklorit olmadığı zaman Sucul Akut Kategori 1 [H400] olarak sınıflandırılmaz.

200 500
  1. Propilamin (Bakınız Not 21)
107-10-8 500 2 000
  1. Ter-bütil akrilat (Bakınız Not 21)
1663-39-4 200 500
  1. 2-Metil-3-bütennitril (Bakınız Not 21)
16529-56-9 500 2 000
  1. Tetrahidro-3,5-dimetil-1,3,5,-tiadiazin-2-tion (Dazomet) (Bakınız Not 21)
533-74-4 100 200
  1. Metil akrilat (Bakınız Not 21)
96-33-3 500 2 000
  1. 3-Metilpiridin (Bakınız Not 21)
108-99-6 500 2 000
  1. 1-Brom-3-kloropropan (Bakınız not 21)
109-70-6 500 2 000
(1)       CAS numaraları yalnızca gösterge amaçlıdır.

 

NOTLAR

1. Madde ve karışımlar 11/12/2013 tarihli ve 28848 (Mükerrer) sayılı Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğe göre sınıflandırılmıştır.

 

2. Karışımlar; yüzde (%) kompozisyonu veya diğer bir açıklamanın verilmemiş olması halinde ve SEA Yönetmeliği kapsamında belirtilen özelliklerine göre belirlenmiş konsantrasyon limitleri arasında kalmaları şartıyla saf madde gibi değerlendirilir.

 

3. Yukarıda belirtilen niteleyici miktarlar her kuruluş için geçerlidir.

Yönetmeliğin ilgili maddelerinin uygulanması için dikkate alınacak miktarlar, kuruluş sınırları içinde herhangi bir zamanda bulundurulan ya da bulundurulması muhtemel en yüksek miktarlardır.

Bir kuruluşta ilgili niteleyici miktarın % 2’sine eşit ya da daha az miktarda bulunan tehlikeli maddeler, kuruluştaki konumları kuruluşun başka bir yerindeki büyük bir kazayı tetiklemeyecek şekilde ise mevcut toplam miktarı hesaplarken ihmal edilebilir.

4. Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında olup olmadığı ve seviyesini belirlemek için aşağıda ayrıntıları verilen toplama kuralı uygulanır.

Birinci Adım;

 

Öncelikle kuruluşta bulunan tehlikeli maddeler sağlık tehlikeleri (H), fiziksel tehlikeler (P) ve çevresel tehlikeler (E) başlıkları altında gruplandırılır:

 

(a) Bölüm 2’de yer alan ve akut toksisite Kategori 1, 2 ya da 3 (solunum yolu) ya da Belirli Hedef Organ Toksisitesi Tekli Maruziyet (BHOT TM) Kategori 1 özelliği gösteren tehlikeli maddeler ile Bölüm 1’de yer alan Başlık H, H1 ila H3 arası girdileri altındaki tehlikeli maddeler sağlık tehlikeleri (H) başlığı altında,

 

(b) Bölüm 2’de yer alan ve patlayıcılar, alevlenir gazlar, alevlenir aeresoller, oksitleyici gazlar, alevlenir sıvılar, kendinden reaktif madde ve karışımlar, organik peroksitler, piroforik sıvılar ve katılar, oksitleyici sıvılar ve katılar özelliği gösteren tehlikeli maddeler ile Bölüm 1’de Başlık P, P1 ila P8 arası girdileri altındaki tehlikeli maddelerin Fiziksel Tehlikeler (P) başlığı altında,

 

(c) Bölüm 2’de yer alan ve sucul ortam için zararlı akut kategori 1, kronik kategori 1 ya da kronik kategori 2 özelliği gösteren tehlikeli maddeler ile Bölüm 1’de Başlık E, E1 ve E2 girdileri altındaki tehlikeli maddelerin Çevresel Tehlikeler (E) başlığı altında,

değerlendirilir.

 

İkinci Adım;

 

Her bir grup için;

 

m1/MÜ1 + m2/MÜ2 + m3/MÜ3 + m4/MÜ4 + m5/MÜ5 + …

 

işlemi yapılır. İşlem sonuçlarından herhangi biri 1’e eşit ya da daha büyük ise, kuruluş üst seviyeli olarak sınıflandırılır.

 

Burada:

mx = Ek-1 Bölüm 1’de ilgili tehlikeli madde kategorisinde yer alan kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton) ya da Bölüm 2’de listelenen, kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton)

 

ve MÜX = Ek-1 Bölüm 1 Sütun 3 ya da Bölüm 2 Sütun 3’te yer alan “x” tehlikeli maddesi ya da tehlikeli madde kategorisi için niteleyici miktar.

 

İkinci adımda uygulanan işlem sonuçlarının tümünün 1’den küçük olduğu durumda üçüncü adıma geçilir.

 

Üçüncü Adım;

 

m1/MA1 + m2/MA2 + m3/MA3 + m4/MA4 + m5/MA5 + …

 

işlemi yapılır. İşlem sonuçlarından herhangi biri 1’e eşit ya da daha büyük ise, kuruluş alt seviyeli olarak sınıflandırılır.

 

 

Burada:

 

mx = Ek-1 Bölüm 1’de ilgili tehlikeli madde kategorisinde yer alan kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton) ya da Bölüm 2’de listelenen, kuruluştaki “x” tehlikeli maddesinin miktarı (ton)

 

MAX = Ek-1 Bölüm 1 Sütun 2 ya da Bölüm 2 Sütun 2’de yer alan “x” tehlikeli maddesi ya da kategorisi için ilgili niteleyici miktar.

 

Üçüncü adımdaki işlem sonuçlarının tümünün 1’den küçük olması durumunda kuruluş yönetmeliğin kapsamı dışında değerlendirilir.

 

5. Maden atıkları dâhil olmak üzere, SEA Yönetmeliği kapsamında olmayan, ancak;  bir tesiste bulunan ya da bulunma ihtimali olan ve tesisteki koşullar dâhilinde büyük kaza potansiyeline sahip tehlikeli maddeler bu Yönetmelik kapsamındaki en yakın kategori ya da adlandırılmış tehlikeli madde ile eşleştirilir.

 

6. Bir tehlikeli maddenin birden fazla sınıflandırmaya tabii olduğu durumda, bu Yönetmeliğin amacına uygun olarak her bir başlık (H, P, E) altında yer alan en düşük niteleyici miktar esas alınarak toplama kuralı uygulanır. Ancak, Not 4’teki kuralın uygulanması için, Not 4 (a), 4 (b) ve 4 (c)’deki her bir başlık altında (H, P, E) ilgili sınıflandırmaya karşılık gelen niteleyici miktar esas alınır.

 

7. Ağız yolu ile (H 301) Akut Toksik Kategori 3’e giren tehlikeli maddelerin, akut solunum toksisitesi veya akut cilt toksisite altında sınıflandırılmasının türetilemediği durumda, (Örneğin; solunum ve cilt toksisitesine ilişkin güvenilir verilerin eksikliğine bağlı olarak sınıflandırılamaması)  bu maddeler H2 Akut Toksik Kategorisinde değerlendirilir.

 

8. Patlayıcılar zararlılık sınıfı; patlayıcı eşyaları da içerir (Bakınız; SEA Yönetmeliği Ek-1 Kısım 2.1).  Bu eşya içinde yer alan patlayıcı madde ya da karışımın miktarının bilinmesi durumunda bu miktar, bilinmemesi durumunda ise eşyanın tümü patlayıcı olarak dikkate alınır.

 

9. Maddelerin ve karışımların patlayıcı özellikleri için test yalnızca; Tehlikeli Malların Taşınmasına Dair Birleşmiş Milletler Tavsiyeleri, Test ve Kriterler Rehberinin  (Birleşmiş Milletler Test ve Kriter Elkitabı)([1]) 3’üncü Bölümünün 6’ıncı Ek’ine göre görüntüleme prosedüründe madde ya da karışımın potansiyel olarak patlayıcı özellikler taşıdığının belirlenmesi durumunda gereklidir.

 

10. UN ADR Kısım 1.4’teki patlayıcılardan ambalajı açılmış ya da yeniden ambalajlanmış olanlar; bunların tehlikesinin halen Kısım 1.4’e karşılık gelmediği durumlarda, SEA Yönetmeliği ile uyumlu olarak, P1a girdisine atanır.

 

11.1. 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aeresol Kaplar Yönetmeliğinde ‘Çok kolay alevlenir’ ve ‘Alevlenir’ olarak sınıflandırılan aeresoller; SEA Yönetmeliğinde sırasıyla Alevlenir Aerosoller Kategori 1 ve 2’ye tekabül eder.

 

11.2. Bu girdiyi kullanmak için, aerosol kabın Alevlenir Gaz Kategori 1 veya 2 ya da Alevlenir Sıvı Kategori 1’i içermediğinin belgelenmesi gerekmektedir.

 

12. SEA Yönetmeliği Ek-1 (2.6.4.5) bendine göre parlama noktası 35 °C üzerinde olan sıvıların, Birleşmiş Milletler Test ve Kriter Elkitabı Bölüm III Kısım 32’de belirtilen aralıksız yanma testinden negatif sonuçlar elde edilmiş ise söz konusu sıvıların Kategori 3’te sınıflandırılmasına gerek yoktur. Ancak, yüksek sıcaklık veya basınç gibi yüksek şartlar altında bu durum geçerli olmadığından söz konusu sıvılar bu girdi altında değerlendirilir.

 

13. Amonyum nitrat (5000/10000): Kendiliğinden Bozunma Özelliğine Sahip Gübreler

 

Bu, Birleşmiş Milletler Trough Testi’ne göre (Bakınız: Birleşmiş Milletler Test ve Kriter Elkitabı, Bölüm III, Altbölüm 38.2) kendiliğinden bozunma özelliğine sahip olan ve amonyum nitrattan kaynaklanan azot içeriği;

 

—    Ağırlıkça % 15,75([2]) ve % 24,5([3]) arasında olan ve toplam yanıcı/organik maddeleri % 0,4’ten fazla olmayan veya 18/03/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik’te yer alan yüksek oranda azot ihtiva eden amonyum nitrat gübreleri için patlamaya dayanım testindeki gereksinimleri sağlayan,

 

—    Ağırlıkça % 15,75 veya daha az olan ve kısıtlanmamış yanıcı maddeleri içeren,

 

Amonyum nitrat bazlı kompozit/bileşik gübrelere (fosfatlı ve/veya potasyumlu amonyum nitrat içeren kompozit/bileşik gübreler) uygulanır.

 

14. Amonyum Nitrat (1250 /5000): Gübre Kalitesinde

 

Bu; amonyum nitrat bazlı katkısız gübrelere, Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik’te yer alan yüksek oranda azot ihtiva eden amonyum nitrat gübreleri için patlamaya dayanım testindeki gereksinimleri sağlayan ve amonyum nitrattan kaynaklanan azot içeriği;

 

– En az % 90 saflıkta dolomit, kireçtaşı ve/veya kalsiyum karbonat içeren amonyum nitrat bazlı katkısız gübre karışımları hariç, ağırlıkça % 24,5’ten fazla olan,

– Amonyum nitrat ve amonyum sülfat karışımları için ağırlıkça % 15,75’ten fazla olan,

– En az % 90 saflıkta dolomit, kireçtaşı ve/veya kalsiyum karbonat içeren katkısız amonyum nitrat bazlı gübre karışımları için ağırlık olarak % 28’ten fazla olan([4]),

 

amonyum nitrat bazlı kompozit/bileşik gübrelere uygulanır.

 

15.       Amonyum nitrat (350 /2500): Teknik kalitede

 

Bu; amonyum nitrattan kaynaklanan azot içeriği;

 

—        Ağırlıkça % 24,5 ve % 28 arasında olan ve % 0,4’ten fazla yanıcı madde içermeyen,

—        Ağırlıkça % 28’den fazla olan ve % 0,2’den fazla yanıcı madde içermeyen,

 

amonyum nitrat ve amonyum nitrat karışımlarına uygulanır.

 

Bu durum ayrıca, amonyum nitrat konsantrasyonu ağırlıkça % 80’den fazla olan sulu amonyum nitrat çözeltilerine de uygulanır.

 

16. Amonyum nitrat (10/50): Standart dışı ve patlama testine uymayan maddeler ve gübreler

 

Bu;

 

– Üretim sürecinde atılan maddeler ile Not 14 ve 15’te belirtilen şartları karşılamadığı gerekçesiyle nihai kullanıcı tarafından yeniden işleme, geri dönüşüm ya da güvenli kullanım için işlenmek üzere üreticiye, geçici depoya veya yeniden işleme tesisine geri gönderilen Not 14 ve 15’te belirtilen amonyum nitrata, amonyum nitrat bazlı katkısız gübrelere ve amonyum nitrat bazlı kompozit/bileşik gübrelere,

 

– Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik’te yer alan yüksek oranda azot ihtiva eden amonyum nitrat gübreleri için patlama dayanım testinin gereklilikleri yerine getirmeyen,  Not 13 ve 14’te belirtilen gübrelere,

uygulanır.

 

17.       Potasyum nitrat (5000 /10000):

 

Bu, saf potasyum nitrat ile aynı tehlike özelliklerine sahip pelet/granül formdaki potasyum nitrat bazlı kompozit gübreler için geçerlidir.

 

18.       Potasyum nitrat (1250/5000):

 

Bu, saf potasyum nitrat ile aynı tehlike özelliklerine sahip kristal formdaki potasyum nitrat bazlı kompozit gübreler için geçerlidir.

 

19.       Saflaştırılmış ve zenginleştirilmiş biyogaz:

 

Metan içeren ve maksimum % 1 oksijen içeren, doğal gaza eşdeğer bir kalite sağlamak amacıyla uygun standartlara göre saflaştırılmış ve zenginleştirilmiş biyogazlar;  Ek-1, Bölüm 2, 18’inci girdide sınıflandırılır.

 

20.       Poliklorodibenzofuran ve poliklorodibenzodioksinler:

 

Poliklorodibenzofuran ve poliklorodibenzodioksin miktarları aşağıdaki faktörler kullanılarak hesaplanır.

Dünya Sağlık Örgütü 2005,([5]) Toksik Eşdeğer Faktörler

2,3,7,8-TCDD 1 2,3,7,8-TCDF 0,1
1,2,3,7,8-PeCDD 1 2,3,4,7,8-PeCDF 0,3
1,2,3,7,8-PeCDF 0,03
1,2,3,4,7,8-HxCDD 0,1
1,2,3,6,7,8-HxCDD 0,1 1,2,3,4,7,8-HxCDF 0,1
1,2,3,7,8,9-HxCDD 0,1 1,2,3,7,8,9-HxCDF 0,1
1,2,3,6,7,8-HxCDF 0,1
1,2,3,4,6,7,8-HpCDD 0,01 2,3,4,6,7,8-HxCDF 0,1
OCDD 0,0003 1,2,3,4,6,7,8-HpCDF 0,01
1,2,3,4,7,8,9-HpCDF 0,01
OCDF 0,0003

(T = tetra, P = penta, Hx = hexa, Hp = hepta, O = octa)

21. Bu tehlikeli maddenin; Alevlenir Sıvılar Kategori P5a veya Alevlenir Sıvılar Kategori P5b kapsamına girdiği durumlarda, en düşük niteleyici miktarlar dikkate alınır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-2

GÜVENLİK RAPORUNDA BULUNMASI GEREKEN ASGARİ BİLGİLER

 

1. Büyük kazaların önlenmesi ile ilgili olarak kuruluşun yönetim sistemi ve organizasyonu hakkında bilgi:

1.1. Bu bilgi Ek-3’te belirtilen unsurları kapsayacaktır.

2. Kuruluşun çevresi hakkında bilgi:

2.1.Kuruluşun tarihsel gelişimi, yerleştiği alan ve çevresinin coğrafi konumu, meteorolojik, jeolojik, hidrografik koşulları dâhil olmak üzere kuruluşun ve çevresinin tanıtılması,

2.2. Kuruluşun büyük bir kazaya sebep olabilecek tesislerinin ve diğer faaliyetlerinin tanımlanması,

2.3. Mevcut bilgiler doğrultusunda, büyük bir kazanın kaynağı olabilecek ya da riskini ve domino etkisini arttırabilecek bu Yönetmeliğin kapsamı dışında kalan işletmeler de dâhil olmak üzere komşu kuruluşların, diğer alanların ve buralardaki gelişmelerin tanımlanması,

2.4. Büyük bir kazanın meydana gelebileceği alanların tanıtılması.

3. Tesisin tanıtılması:

3.1. Güvenlik açısından kuruluşun önem arz eden ana faaliyetleri ile ürünlerinin, kuruluşta büyük kaza risk kaynakları ve koşulları ile bunlara ilişkin önlemlerin tanıtılması,

3.2. Uygulanabildiği yerlerde, iyi uygulamalardaki mevcut bilgileri de göz önünde bulundurarak işletim yöntemlerini içerecek şekilde proseslerin açıklanması,

3.3. Tehlikeli maddelerin tanımlanması,

3.3.1. Tehlikeli maddelerin envanteri;

a)  Tehlikeli maddelerin kimyasal ismine, CAS numarasına ve IUPAC adlandırma sistemine göre tanımlanması,

b)   Tehlikeli maddelerin bulunan veya bulunması muhtemel en yüksek miktarı.

3.3.2. Tehlikeli maddelerin fiziksel, kimyasal, toksikolojik özellikleri ile insan ve çevre üzerinde anında ve daha sonra ortaya çıkabilecek etkileri,

3.3.3. Tehlikeli maddelerin normal kullanım şartlarında veya öngörülebilen kaza koşulları altındaki fiziksel ve kimyasal davranışı.

4. Kaza risklerinin analizi ve önleme yöntemlerinin tanımlanması:

4.1. Muhtemel büyük kaza senaryolarının ve bunların olasılıklarının veya bunların meydana gelebileceği koşulların, bu senaryolardan her birini tetikleyebilecek olayların özellikle aşağıdaki hususları içerecek şekilde detaylı olarak tanıtılması;

4.1.1. Operasyonel nedenler;

4.1.2. Büyük bir kazanın kaynağı olabilecek ya da riskini arttırabilecek domino etkisi,  bu Yönetmelik kapsamı dışında kalan işletmeler, alanlar ve gelişmeler gibi dış kaynaklı nedenler,

4.1.3. Doğal nedenler; örneğin depremler veya seller,

4.2. Aynı maddelerin ve proseslerin kullanıldığı geçmiş kazaların ve olayların gözden geçirilerek değerlendirilmesi, bunlardan çıkarılan dersler de dâhil olmak üzere ve bu tür kazaların önüne geçilmesi için alınan özel tedbirler,

4.3.Tesislerin güvenliği için kullanılan ekipmana ve teknik parametrelere ilişkin açıklama.

5. Büyük bir kazanın sonuçlarının sınırlandırılması için uygulanacak koruma ve müdahale önlemleri:

5.1. Büyük bir kazaların sonuçlarının insan sağlığı ve çevre açısından sınırlandırılması için kuruluş içerisinde kurulan ekipmanlara  ilişkin açıklamalar örneğin; algılama/koruma sistemleri ile  kazanın büyümesini önleyici teknik ekipmanlara ilişkin açıklamalar (su spreyi, buhar perdeleri, taşma havuzu vb., kapatma valfleri, inertizasyon sistemleri ve yangın suyu tutma sistemi vb.),

5.2. Uyarı ve müdahale organizasyonu,

5.3.  Dâhili veya harici her türlü mobil kaynağa ilişkin açıklama,

5.4. Büyük bir kazanın etkisini azaltmak için diğer teknik veya teknik olmayan tedbirlerin açıklaması.
 

 

 

EK-3

GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMİ VE UNSURLARI 

 

İşletmeci, güvenlik yönetim sisteminin uygulanmasında aşağıdaki hususları dikkate alır.

 

1. Güvenlik yönetim sistemi; yapılan risk değerlendirmesini esas alarak, kuruluştaki tehlikeler, endüstriyel faaliyetler, kuruluşun organizasyonel karmaşıklığı ile orantılı olarak kurulur. Güvenlik yönetim sistemi; büyük kaza önleme politikasının belirlenmesi ve uygulanması için gerekli olan organizasyon yapısını, sorumlulukları, uygulamaları, prosedürleri, süreçleri ve kaynakları da içine alan genel yönetim sisteminin bir parçasını içerir.

2. İşletmeci;  güvenlik yönetim sistemini kurarken aşağıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirir.

2.1.  Organizasyon ve personel unsurunda;  organizasyonun bütün kademelerinde büyük endüstriyel kazaların önlenmesinde yer alan personelin görev ve sorumlulukları, alt yükleniciler de dâhil kuruluşta çalışanların tümü için gerekli olan eğitimin sağlanması, sürekli iyileştirme ile alınan önlemlerle birlikte kuruluşta güvenlik farkındalığının arttırılması için, işletmeci;

2.1.1. Kuruluşta proses güvenliğinden sorumlu birim ile bu birimde görevli bütün personelin görev, yetki ve sorumluluklarını açık bir şekilde belirler. Ayrıca; bu birimi de kapsayacak şekilde kuruluşun organizasyon şemasını hazırlar ve bu şemayı kuruluşta muhafaza eder.

2.1.2. Hazırladığı organizasyon şemasını; varsa alt işveren ve geçici iş ilişkisi kurulan işverenin çalışanları da dâhil olmak üzere, kuruluşta bulunan tüm çalışanlara uygun yollarla duyurur.

2.1.3. Güvenlik toplantıları, ödül-ceza sistemi ve kişisel güvenlik performans izleme gibi yöntemleri kullanarak; çalışanların, güvenlik yönetim sistemi ile ilgili düzenli ve sürekli olarak görüşlerini alır ve katılımlarını sağlar.

2.1.4. Yasal mevzuat, ulusal/uluslararası kabul görmüş bilimsel metotlar veya standartlar, teknolojik gelişmeler ve kuruluş içerisinde yaşanan deneyimler ile başka kuruluşlarda meydana gelen büyük kazalar gibi güvenlik ile ilgili her türlü gelişme ve değişmeyi takip eder.

2.1.5. Komşu kuruluşlar, acil servis hizmetleri, İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri ve büyük bir kazadan etkilenmesi muhtemel kişiler ile kuruluşun Organize Sanayi Bölgesi veya Endüstri Bölgesi içinde yer alması durumunda bu bölge yönetimleri ile işbirliği ve gerekli bilgi alış verişinin sağlanabilmesi için uygun bir sistem kurar.

2.1.6. Varsa alt işveren ve geçici iş ilişkisi kurulan işverenin çalışanları ile kuruluşta bulunan tüm çalışanlarla, gerekli durumlarda iletişime geçebilmek için uygun bir sistem kurar.

2.2. Büyük kaza tehlikelerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi unsurunda; normal ve normal olmayan işlemlerden kaynaklanan büyük tehlikelerin, sistematik bir şekilde belirlenmesi için prosedürlerin benimsenmesi ve uygulanması ile bu tehlikelerin olasılık ve şiddetinin değerlendirilmesi için, işletmeci;

2.2.1. Büyük kazaya sebep olabilecek muhtemel tehlikeli ekipmanları, tehlikeli maddelerin türünü ve kütlesini dikkate alarak belirler.

2.2.2. Tehlikeli ekipmanlarda meydana gelebilecek muhtemel bütünlük kayıplarını belirler.

2.2.3. Kuruluşta patlama tehlikeli olayını değerlendirilirken; gaz, buhar ve toz patlaması, kaynayan sıvı genleşen buhar patlaması (BLEVE), buhar bulutu patlaması (VCE), tank patlaması ile patlayıcı maddelerin veya kararsız kimyasalların neden olduğu patlama türlerini dikkate alır.

2.2.4. Kuruluşta yangın tehlikeli olayı değerlendirilirken; havuz yangını, parlama yangını (Flash fire), jet yangını ve kaynayarak taşma yangını (Boil over) türlerini dikkate alır.

2.2.5. Kuruluşta kullanılan güvenlik enstrümanlı sistemlerin; algılama, mantıksal işleme ve aktivasyon fonksiyonlarının sürekli ve düzenli olarak çalışır durumda olmasını sağlar. Kuruluşta aynı amaca yönelik birden fazla güvenlik enstrümanlı sistemin kullanılması halinde, bu sistemlerin birbirlerinden bağımsız ve birbirleriyle alternatifli olacak şekilde çalışmasını sağlar.

2.3. İşletim kontrolü unsurunda; sistem arıza riskinin azaltılması amacıyla izleme ve kontrolle ilgili en iyi uygulama örnekleri hakkındaki bilgileri dikkate alarak; tesisin bakımı, prosesler, ekipmanlar, uyarı sistemleri ile geçici durdurmaları da içeren güvenli işletme için prosedür ve talimatların benimsenmesi ile uygulanmasını; tesiste kurulu bulunan yaşlanan ekipman ile korozyona yönelik risklerin yönetimi ve kontrolü amacıyla; kuruluştaki ekipmanların durumunu izlemek ve kontrol etmek için strateji, metodoloji, uygun takip eylemleri ve gerekli önleyici tedbirlerini belirlemek için, işletmeci;

2.3.1. Önleyici ve düzeltici bakıma ilişkin bir bakım planı oluşturur. Bu planda; bakım yönetimi, bakım stratejisi, hedefler, bakımdan sorumlu personel, bakım sıklığı ve bakım kayıtlarının nasıl tutulduğu gösterilir.

2.3.2. Kuruluşta bulunan iş ekipmanları için, planlanan bakım planında özellikle; mekanik gerilme, darbe, titreşim, korozyon, erozyon ve kimyasal hasar da dâhil olmak üzere her türlü harici ve dâhili etkeni değerlendirir.

2.4. Değişimin yönetimi unsurunda; yapılacak değişikliklerin planlanması ile yeni tesislerin, proseslerin veya depolama faaliyetlerinin tasarımı için prosedürlerin benimsenmesi ve uygulanması için, işletmeci;

2.4.1. Kuruluşta gerçekleştirilecek, teknik ve/veya organizasyonel değişikliklerin planlanması ve kontrolüne yönelik prosedürler oluşturur. Bu prosedürlerde kalıcı, geçici veya acil değişikliklerin tümünü tanımlar.

2.4.2. Kuruluştaki organizasyonel değişiklikleri, personel değişikliklerini, tesislerdeki değişiklikleri, proses değişikliklerini, tehlikeli madde depolama kapasitesinde ve yöntemlerinde yapılacak değişiklikleri, ekipman değişikliklerini, güvenlik ile ilgili belgelerdeki değişiklikleri ve çevresel koşullara bağlı değişikliklerin her birini hazırlanan prosedürlerde gösterir.

2.4.3. Bu prosedürlerde;

a.       Kritik değişikliklerin ne olduğu,

b.      Değişikliklerin aşamaları,

c.       Yapılması planlanan değişikler için; izin alınacak, haber verilecek ve koordinasyonu sağlayacak birim veya yetkililer,

ç. Uygulama sonrası ortaya çıkabilecek risklerin değerlendirilmesi ve alınacak önlemler, belirtilir.

2.4.4. Kuruluşta gerçekleştirilen değişiklikleri düzenli olarak kayıt altına alır.

2.4.5. Kuruluşta gerçekleştiren değişimlerin güvenlik yönetim sisteminin iyileştirilmesine yönelik performans kriterlerini belirler ve bu kriterlere uygun bir plan hazırlayarak uygular.

2.4.6. Kuruluşta önemli bir değişiklik meydana gelmesi halinde bu değişiklik ile ilgili, varsa alt işveren ve geçici iş ilişkisi kurulan işveren çalışanlarını bilgilendirir.

2.5. Acil durumlar için planlama unsurunda işletmeci; sistematik analiz ile öngörülebilir acil durumların belirlenmesi, acil durumlara hazırlıklı olunması amacıyla acil durum planlarının hazırlanması, test edilmesi ve gözden geçirilmesi ile ilgili personele özel eğitim sağlanması yönelik prosedürlerin benimsenmesi ve uygulanmasını sağlar.

2.6. Performansın izlenmesi unsurunda; büyük kaza önleme politika belgesinde ve güvenlik yönetim sisteminde belirlenen hedeflerle uyum sağlanması, sağlanamaması durumunda düzeltici faaliyetlerin araştırılması için mekanizmalar oluşturulmasına yönelik prosedürlerin benimsenmesi ve uygulanması, bu prosedürlerin özellikle önleyici önlemlerin başarısızlığa uğraması nedeniyle meydana gelen büyük kazalar ile kazaya ramak kalma durumlarının raporlanması,  kazadan çıkarılan dersler kapsamında bunların incelenmesi ve takibini kapsaması için, işletmeci;

2.6.1. Güvenlik yönetim sisteminin uygulama performansının ölçülmesine yönelik; somut ve ölçülebilir performans göstergelerini belirler. İşletmeci tarafından belirlenen göstergeler her yıl tekrar gözden geçirilir.

2.6.2. Kuruluş dâhilinde meydana gelen büyük endüstriyel kazalar ile kazaya ramak kalma olaylarını;  önceden belirlenmiş prosedürler ile sistemli olarak analiz ederek kayıt altına alır ve raporlar. İşletmeci tarafından yapılan analiz sonuçlarının bir özeti kuruluşta bulunan çalışanlara uygun yollarla duyurulur.

2.7. Denetleme ve inceleme unsurunda; güvenlik yönetim sisteminin etkinliği ve uygunluğu ile büyük kaza önleme politikasının periyodik ve sistematik olarak değerlendirilmesi için prosedürlerin benimsenmesi ve uygulanması ile politikanın ve güvenlik yönetim sisteminin, yapılan denetim ve incelemelerde belirtilen gerekli değişiklikleri de dikkate alarak gözden geçirilmesi ve üst yönetim tarafınca güncellenerek dokümante edilmesi için,  işletmeci;

2.7.1. Güvenlik yönetim sistemini denetlemeye yönelik prosedürler ile somut performans göstergeleri ve hedeflerini belirleyerek bir iç denetim sistemi kurar.

2.7.2. Prosedürlere uygun olarak, kuruluş dâhilinde kurulan güvenlik yönetim sistemine ait unsurları iki yıldan fazla olmamak üzere düzenli aralıklarla iç denetime tabi tutar. Söz konusu denetimler kuruluşun bağlı olduğu en üst yöneticinin yazılı olarak görevlendirmesi ile kuruluş içinden veya dışından kişilere yaptırılır.

2.7.3. Güvenlik yönetim sistemine dair iç denetimlerde, kuruluşta gerçekleştirilen iç denetim sonuçlarını, Bakanlıklar tarafından gerçekleştirilen saha denetimlerini, kuruluşa yapılan şikâyetler ile ihbarları ve kuruluşça belirlenen performans göstergelerini dikkate alır.

2.7.4. Kuruluşta gerçekleştirilen her iç denetim sonucu bir rapor düzenlenmesini sağlar. Bu raporda; iç denetime tabi tutulan güvenlik yönetim sistemi unsurları, denetimin somut hedefleri, denetimin kapsamı, denetimin organizasyonu, denetim için kullanılan kaynaklar ve standartlar ile denetim sonuçları ve öneriler belirtilir.

2.7.5. Büyük kaza önleme politika belgesini güncellerken, kuruluşta gerçekleştirdiği güvenlik yönetim sistemi iç denetimi sonuçlarını dikkate alır ve güvenlik yönetim sisteminde gerekirse değişiklik yapar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-4

MADDE 13, 14 ve15’TE BELİRTİLEN ACİL DURUM PLANLARINDA BULUNMASI GEREKEN VERİ VE BİLGİLER

 

Bölüm 1. Dâhili acil durum planları:

(a) Acil durum prosedürlerini belirlemeye yetkili kişiler ile kuruluştaki acil durumların etkilerini azaltıcı/düzeltici faaliyetlerden sorumlu olan ve koordine eden kişilerin isim ve unvanları.

(b) Harici acil durum planından sorumlu olan İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü yetkilileriyle irtibat kuracak kişinin isim ve unvanı.

(c) Büyük bir kazayı beraberinde getirebileceği öngörülen koşullar veya olayları kontrol etmek ve bunların sonuçlarını en aza indirmek amacıyla, güvenlik ekipmanı ve mevcut kaynakları da içeren, yürütülecek faaliyetler hakkında bilgi.

(ç) Kuruluş sınırları içinde bulunan kişilerin maruz kalabileceği risklerin azaltılmasına yönelik olarak, acil durum uyarılarının nasıl verileceğini ve bir uyarı durumunda yapılması gerekenleri de kapsayan düzenlemeler

(d) Harici acil durum planının uygulanmasından sorumlu olan İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne, kaza ile ilgili erken uyarı ve bu uyarıda verilmesi gerekli bilginin içeriği ve gelişmelere bağlı olarak elde edilen daha detaylı bilginin iletilmesi için yapılacak gerekli düzenlemeler.

(e) Kuruluştaki tüm personelin, acil durumlarda yapması gerekenler hakkında verilen eğitimler ve bu eğitimlerin gerektiğinde acil hizmet birimleriyle koordine edilmesi için yapılan düzenlemeler.

(f) Kuruluş dışından sağlanacak ve kazanın etkilerini azaltacak yardımlara ilişkin düzenlemeler.

 

Bölüm 2. Harici acil durum planları:

(a) Acil durum prosedürlerini belirlemeye yetkili kişiler ile kuruluş dışındaki faaliyetlerden sorumlu olan ve koordine eden kişilerin isim ve unvanları.

(b) Acil durumlarda erken uyarıların alınması, alarmlar ve alarmların devreye sokulmasına ilişkin prosedürler.

(c) Harici acil durum planının uygulanması için gerekli kaynakların koordine edilmesine ilişkin düzenlemeler.

(ç) Harici acil durum planı uygulanırken kuruluş içinden sağlanacak ve kazanın etkilerini azaltacak yardımlara ilişkin düzenlemeler.

(d) Güvenlik raporunda senaryo edilen büyük kazalara müdahaleler de dâhil olmak üzere, muhtemel domino etkileri de göz önünde bulundurularak çevreye etkisi olan acil durumlar da dâhil, acil durumların kuruluş dışı etkilerini azaltıcı faaliyetlere ilişkin düzenlemeler.

(e) Madde 19’a göre belirlenen domino etkisi içerisinde kalan alandaki halk,  komşu kuruluş ve yönetmelik kapsamı dışında kalan kuruluşlara olması muhtemel kazalar ve kaza durumunda yapılması gerekenler hakkında verilen bilgilere ilişkin düzenlemeler.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-5

MADDE 18 UYARINCA KAMUYA VE ETKİLENMESİ MUHTEMEL KİŞİLERE VERİLECEK BİLGİNİN İÇERİĞİ

BÖLÜM 1

Bu Yönetmelik kapsamındaki alt ve üst seviyeli kuruluşlar için;

1.  İşletmecinin ismi ve kuruluşun tam adresi,

2.  Kuruluşun bu Yönetmelik hükümlerine tâbi olduğunun ve Madde 7’de belirtilen bildirimin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bildirim sistemini kullanarak beyanının gerçekleştirildiğinin, üst seviye kuruluş olması durumunda da Madde 11 gereğince hazırlamakla yükümlü olduğu güvenlik raporunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderildiğinin belirtilmesi,

3.  Kuruluşta gerçekleştirilen faaliyetlerin basit bir dilde açıklanması,

4.  Büyük bir kazaya sebep olabilecek Ek-1 Bölüm 1 ve 2’de belirtilen maddelerin; bilinen isimleri ile bu maddelerin temel tehlike özelliklerine ait basit açıklamaları,

5.  Büyük bir kaza olması durumunda yapılması gerekenler ile bu bilgilere elektronik olarak nasıl ulaşabileceğine dair, etkilenmesi muhtemel kişilere verilecek bilgi,

6.  Ulusal mevzuatta belirlenmiş olan gizlilik ilkeleri göz önünde bulundurularak, ilave bilginin nereden elde edilebileceğine dair detaylar.

 

BÖLÜM 2

Bu Yönetmelik kapsamındaki üst seviyeli kuruluşlar için Ek-5 Bölüm 1’de belirtilen bilgiye ilave olarak;

1.   Kuruluşta meydana gelebilecek senaryo edilen büyük kazalar ile bunların kontrolüne ilişkin önlemler hakkındaki özet bilgi ile insan sağlığına ve çevreye olan potansiyel etkileri de dâhil olmak üzere büyük kaza tehlikelerine ilişkin genel bilgi,

2.   İşletmecinin, büyük endüstriyel kazalarla başa çıkmak ve bunların etkilerini en aza indirmek için, özellikle acil hizmet birimleriyle irtibata geçmek de dâhil olmak üzere, tesisteki yeterli düzenlemeleri yaptığını belirtmesi,

3.   Herhangi bir büyük kazaya müdahale için acil hizmet birimleriyle işbirliği yapıldığının belirtilmesi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-6

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZA BİLDİRİM KRİTERLERİ

 

Bu Ek’in birinci maddesi kapsamında meydana gelen herhangi bir kazanın veya iki, üç ve dördüncü maddelerde belirtilen kaza sonuçlarından en az birinin meydana gelmesi durumunda büyük endüstriyel kaza bildirimi yapılır.

 

1. Tehlikeli maddelerden kaynaklanan;

Bu Yönetmeliğin Ek-1 Sütun 3’teki eşik değerinin en az % 5’i ve daha fazla tehlikeli maddenin dâhil olduğu herhangi bir yangın, patlama veya emisyonu (Sızıntı, kaza sonucu dökülme vb.).

 

2. İnsana ve mala zarar;

Aşağıdaki olaylardan herhangi birine sebep olan tehlikeli bir kimyasalın dâhil olduğu bir kaza;

a) Bir kişinin ölümü,

b) Kuruluş içerisinde altı kişinin yaralanması ve her birinin en az 24 saat hastanede tutulması,

c) Kuruluş sınırları dışında en az bir kişinin yaralanması ve her bir kişinin en az 24 saat hastanede tutulması,

ç) Kuruluş sınırları dışındaki konutların hasar görmesi ve kullanılamaz durumda olması,

d) Halkın iki saatten daha fazla süreliğine tahliye edilmesi veya evlerinden çıkma yasağı getirilmesi (Kişi x saat değeri en az 500 olmalıdır),

e) İki saatten fazla içme suyunun, elektriğin, gazın veya telefonun kesilmesi (Kişi x saat değeri en az 1000 olmalıdır).

 

3. Çevreye verilen hasar;

3.1. Karasal habitata uzun süreli veya kalıcı hasar;

a) 0,5 ha veya daha fazla bir habitatın veya yasayla koruma altına alınan bir alanı,

b) 10 ya da daha fazla hektarlık tarım alanlarını da içeren bir habitat alanı,

3.2. Tatlısu ve deniz habitatına olan uzun süreli veya önemli hasar;

a) Nehir veya kanal boyunca olan 10 km veya daha fazla hasar,

b) Göle veya gölete olan 1 hektar veya daha fazla hasar,

c) Deltaya olan 2 hektar veya daha fazla hasar,

ç) Açık denizlere veya kıyılara olan 2 hektar veya daha fazla hasar,

3.3. Akifer ya da yeraltı suyuna 1 hektar ya da daha fazla alana olan önemli hasar.

4. Mala olan hasar;

a) Kuruluştaki mala olan 5 milyon TL ve üzerindeki hasar,

b) Kuruluş sınırları dışındaki mala olan 2 milyon TL ve üzerindeki hasar.

 

 

 

 

 

 

 

 

(1) 11/12/2013 tarihli ve 28848 (Mükerrer) sayılı Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik Ek-1(2.6.4.5) bendine göre, BM Test ve Kriter El Kitabı (Transport of Dangerous Goods Manual of Tests and Criteria Fifth revised edition United Nations New York and Geneva, 2013) Kısım 32, Bölüm III, aralıksız tutuşma testinde negatif sonuçlar alınmış ise, tutuşma noktası 35 °C üzerinde olan sıvıların Kategori 3’te sınıflandırılmasına gerek yoktur. Ancak, bu yüksek sıcaklık veya basınç gibi yüksek şartlar altında geçerli değildir ve dolayısıyla bu sıvılar bu girdide yer almaktadır.

([2]) Amonyum nitrattan kaynaklı azot içeriği ağırlıkça % 15,75 olan gübre; % 45’lik amonyum nitrata tekabül eder.

([3]) Amonyum nitrattan kaynaklı azot içeriği ağırlıkça % 24,50 olan gübre; % 70’lik amonyum nitrata tekabül eder.

([4]) Amonyum nitrattan kaynaklı azot içeriği ağırlıkça % 28 olan gübre; % 80’lik amonyum nitrata tekabül eder.

([5]) Referans — Van den Berg: 2005 Dünya Sağlık Örgütü Dioksin ve Dioksin Benzeri Bileşikler için İnsan ve Memeli Toksik Eşdeğerlik Faktörleri